Dijitalleşme Ekseninde Türkiye’de Mavi Yakanın Geleceği Araştırması

  • %93

    Mavi yakadan beklenen davranışsal yetkinlikler genel olarak artacak ve çeşitlenecek

  • %89

    Mavi yakalı çalışanlarımıza yeni yetkinlikler kazandırmaya yönelik inisiyatifler geliştirmenin kritik bir İK önceliği olduğunu düşünüyorum.

  • %74

    İstediğimiz niteliklere sahip mavi yakayı bulmakta zorlanıyoruz.

  • %59

    Mevcut işgücümüz, gelecekte de çalışabilir olması için yeni beceriler edinmeye veya yeniden eğitilmeye hazırdır.

  • %44

    Mavi yakalı çalışanlarımızın gelişme potansiyelinin yüksek olduğunu düşünüyorum.

PwC Türkiye, İnsan Yönetimi ve Organizasyon Danışmanlığı olarak Dijitalleşme Ekseninde Türkiye’de Mavi Yakanın Geleceği araştırmamızı tamamladık ve sizlerle bilgi vermekten memnuniyet duyarız.

Endüstri 4.0 ve dijitalleşmeyle beraber otomasyonun mavi yakalı ve operasyonel işgücüne etkisi, işgücünün dönüşümü, yetkinlik gelişimi ve yeni çağa adaptasyonu gibi konular ön plana çıkıyor. Biz de bu çalışma ile, geleceğin çalışma hayatında mavi yakanın rolü ile ilgili Türkiye’deki kurumların bakış açılarını, endişelerini ve hazırlıklarını anlamayı amaçladık. Stratejik işgücü planlama ile başladığımız araştırma serisinin ikincisi olan bu çalışma, umarız ki piyasa ve tüm paydaşlara ışık tutar ve sadece bir teknoloji dönüşümü ile değil çok boyutlu bir kültürel dönüşümle karşı karşıya olduğumuz konusunda farkındalık oluşturur.


Ana Hatlarıyla Neler Tespit Ettik?

  • Araştırmamıza ağırlığı üretim şirketleri olan farklı büyüklerdeki ve otomasyon seviyelerindeki 54 şirket katılım gösterdi.
  • Kadın çalışanların mavi yaka işgücünde oranı ortalama %19 seviyesinde. Kadın istihdamının her seviyede arttırılması kritik ve bunun önünde kültürel & toplumsal normlar, çalışma koşulları, eğitim sistemi veya salt alışkanlıklar gibi pek çok engel var. Mavi yakada en azından teknoloji kullanımı ve dijitalleşmenin yarattığı farklı olanaklar ile bu oranın arttırılması ile ilgili bir beklentiden bahsetmek mümkün.
  • Katılımcı kurumların yaklaşık yarısı "genel olarak emek yoğun bir sürecimiz var ve otomasyon emekleme aşamasında…" diyor. Bu konuda ilerleme kaydettiğini belirten ve "Otomasyon seviyemiz oldukça ileride; yeni yatırımlarla olgunluk seviyemizi epey arttırdık." diyenlerin oranı ise %17.
  • "Otomasyonla birlikte insanların işlerinin risk altına gireceğinden endişeliyim" diyen kurumların oranı %46.
  • Kurumların %59’u mevcut işgücünün gelecekte de çalışabilir olması için yeni beceriler edinmeye veya yeniden eğitilmeye hazır olduğunu düşünüyor. %41’i ise buna o kadar olumlu bakmıyor.
  • Kurumların %75’i "nitelikli mavi yaka çalışanlara erişim önümüzdeki 10 senede artacak" ve "mavi yakalılar "aranan çalışan" konumuna dönüşecek" diyor. Yine kurumların 4’te 3’ü "istediğimiz niteliklere sahip mavi yakayı bulmakta zorlanıyoruz" diyor.
  • Kurumların %90’dan fazlası "Mavi yakada yetenek yönetiminin önemi artacak", "Sahip olunan teknik bilgiler derinleşecek ve uzmanlık alanları çeşitlenecek" ve "Mavi yakadan beklenen davranışsal yetkinlikler genel olarak artacak ve çeşitlenecek" diyor. Mavi yaka işgücü, şu ana kadar beyaz yakaya harcanan eforun bir benzerini kendisi için de talep etmeye çoktan başladı!
  • Kurumların %80’den fazlası mavi yakalı çalışanlarımıza yeni yetkinlikler kazandırmaya yönelik inisiyatifler geliştirmenin ve bireysel gelişim planlaması yapmanın kritik bir İK önceliği olduğunu düşünüyor.
  • "Gelecekte çok az sayıda insanın uzun süreli ve istikrarlı bir çalışma hayatına sahip olacağını düşünüyorum" diyen kurumların oranı %56. Gelecek bir tür belirsizliği de içeriyor ve çalışma sistemleri de değişmeye yüz tutuyor. Bu anlamda uzun vadede çalışma saatlerinin düşmesi beklentisi de mevcut.

Gelecekte hangi işler doğuyor?

Hangi işler doğuyor? 

"Pek çok kurum önümüzdeki dönemde bazı işlerin yok olacağından emin. 
Bununla beraber, Pek çok yeni iş alanı doğruyor ve bir kısmı çoktan hayatımıza girdi bile… " 

  • Robot Operatörü (Kaynak, Boya vb.)
  • Robot Kurulum & Bakım Operatörü / Ustası, Bulut Aktarım Operatörü
  • Büyük Veri Temizleme Elemanları
  • Veri Madencisi
  • Veri Analisti
  • Siber Güvenlik Uzmanı
  • Otomasyon Teknikeri
  • Robotik Sistem Operatörleri
  • ‘Drone’ Kontrolörü, Analitik Teknikerler (Algoritma Bilgisi olan)

Peki Ne Yapmalı?

  • Mavi yaka işgücünün geleceğinin planlaması anlamında atılması gerektiğini düşündüğünüz öncelikli adımların yoğunluğu makro ekonomik & sosyal politikalar ve eğitim sistemi ile ilişkili. Ulusal Endüstri 4.0  politikasının oluşturulması, Devlet - özel sektör - STK - Eğitim Kurumları işbirliğinin sağlanması, mesleki eğitim kurumlarının güçlendirilmesi (Müfredat yenileme ve içerik desteği), yeni iş kollarının teşvik edilmesi ve toplumun teknoloji kullanımı % dijitalleşme ile ilgili bilinçlendirilmesi gibi…
  • Diğer yandan kurumların da stratejik olarak atmaları gereken adımlar var; stratejik işgücü planlamasını daha etkin yapmak, mavi yaka yetenek, kariyer ve gelişim yönetiminin güçlendirmek, mavi yaka işe alım süreçlerini farklılaştırılması & özelleştirmek, sadece teknik olarak değil yetkinlik bazlı gelişimlerini sağlamak ve hatta toplam işgücünde beyaz yaka / mavi yaka ayrımını ortadan kaldırmak gibi…

Her halükarda bu çok boyutlu transformasyonu yönetmek için merkezi bir koordinasyonla eşgüdümlü çalışan pek çok paydaşa ihtiyaç var. PwC olarak bu önemli probleme çözüm oluşturma sürecinde üzerimize düşeni yapmaya hazırız. Önümüzdeki dönemde bu Stratejik İşgücü Planlama ve Geleceğin Çalışma Hayatı konularında yayınlar ve etkinlikler yapmaya devam edeceğiz. Araştırmanın detayları ile ilişkili bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Araştırmamıza katılan tüm paydaşlara tekrar teşekkür ederiz ve tüm çalışanların 1 Mayıs Emek ve Dayanışma gününü kutlarız.

PwC Türkiye İnsan Yönetimi ve Organizasyon Danışmanlığı


Dipnot:
Peki araştırmada “mavi yaka” derken ne kastediyoruz?

Genel Tanım
“Mavi Yaka” olarak kısaca ifade ettiğimiz ancak farklı sektörlerde farklı tanımları olan bu terim ile genel itibariyle üretim yapan & üretime destek olan, müşteri ilişkisi vasıtasıyla operasyonel seviyede hizmet veren veya satışa destek olan birimlerdeki genellikle 4 yıllık üniversite formasyonu olmayı gerektirmeyen işleri ifade ediyoruz.

Detaylı Teknik Tanımlar
Üretim fonksiyonlarındaki operasyonel işler: Tipik olarak fiziksel görevleri yerine getirmek ifade edilir; (i) teknik işlemler, açık bilgi kullanarak karmaşık fiziksel veya pratik işler yapmak, (ii) mal veya malzeme üreten veya işleyen tesis ve makine operatörleri, güç üreten veya mekanik işlevler gerçekleştiren (iii) yolcuları, malları taşımak için taşıt veya ağır ekipman çalıştıran işçiler.

Örn: Vinç & folk lift operatörü, üretim işçisi, lojistik depo elemanı, tekniker, mekanik bakım onarım elemanı gibi…

 

Satış, destek ve diğer operasyonel işler: Tipik olarak tekrarlanan görevleri yerine getirmek; (i)süreçlerin devamlılığının sağlanması için rutin olarak oluşturulması gereken veri işlemlerinin sistemlere girişlerinin yapılması, (ii) belge ve evraklarda imza ve denetime uyumun sağlanmasının kontrolünü gerçekleştirmek, üreticiden son tüketiciye ulaşımın sağlanmasında lojistik desteği veren işlevleri gerçekleştiren, (iii) misafir karşılama, bakım vb. özel hizmetleri sağlayan görevli kadrosu.

Örn: Personel aşçısı, yeme içme sektöründeki garsonlar ve motorlu kuryeler, arşiv görevlisi, gardiyan, güvenlik görevlisi, hasta bakıcı, temizlik elemanı, mağaza personeli gibi…

İletişim

Bilgütay Yaşar

Bilgütay Yaşar

İnsan Yönetimi ve Organizasyon Danışmanlığı, Şirket Ortağı, PwC Türkiye

Telefon: +90 212 326 6094

Bizi takip edin