Güneş ve Rüzgar Enerjisi Santrali İnşaatlarında SGK Asgari İşçilik Uygulaması

SGK’nın 20.04.2026 tarihli Genel Yazısında;

5510 sayılı Kanun'un 85.maddesinin 2.fıkrası, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin (SSİY) 110, 111 ve 112.maddeleri ile 2011/13 sayılı Genelge'de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde özel nitelikteki inşaat işlerinde yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin SGK tarafından araştırılması gerektiği, özel nitelikteki inşaat işlerine ilişkin asgari işçilik araştırmasının, ruhsat vermeye yetkili idarelerce düzenlenen yapı ruhsatlarında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu üzerinden ilgili SGK müdürlüğünce sonuçlandırılmasının esas olduğu,

Ancak, Güneş Enerjisi Santrali (GES) ve Rüzgâr Enerjisi Santrali (RES) inşaatlarının kendine özgü teknik yapısı nedeniyle, imar mevzuatında bu yapılar için uzun süre belirgin ve standart bir "yapı inşaat alanı" tanımının bulunmaması, ruhsatta yer alan bilgilerin SGK müdürlüklerinin araştırma işlemlerine doğrudan esas alınmasına engel teşkil ettiği ve asgari işçilik hesabına esas maliyetin Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılacak inceleme yoluyla tespit edilmesini zorunlu kıldığı,

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 5.maddesinde yapılan düzenlemeler uyarınca, söz konusu tesislerin yapı inşaat alanı hesaplamalarının, tereddüde yer bırakmayacak şekilde nesnel ve standart bir yönteme bağlandığı,

Bu kapsamda anılan Yönetmeliğin 5. Maddesinde;

• GES Yapıları Bakımından; 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz birinci fıkrada, "Güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında, fotovoltaik panelleri taşımak amacıyla yapılan çerçeve/konstrüksiyon imalatının dış ölçüleri içinde kalan alanın yatay izdüşümü dikkate alınır."
• RES Yapıları Bakımından; 11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz üçüncü fıkrada, "Rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında; rüzgâr türbinlerinin tabi veya tesviye edilmiş zemin altı dâhil temel alanı ile kulenin yüzey alanı toplamı dikkate alınır."

Hükümlerine yer verildiğinden, güneş ve rüzgâr enerji sistemlerinin yapı inşaat alanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esasların netleştiği, dolayısıyla da SGK müdürlüklerince yapılan asgari işçilik araştırmalarında yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu bilgilerinin doğrudan esas alınmasına imkân sağlandığından, özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarına ilişkin asgari işçilik araştırma işlemlerinde Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılacak inceleme yoluyla tespit edilmesi yoluna gidilmeksizin SGK müdürlüklerince SSİY'nin 111.maddesinde öngörüldüğü üzere doğrudan ruhsat verilerinin esas alınması yöntemine dönülmesinin, gereksiz emek ve zaman kaybının önüne geçilerek Kurum kaynaklarının daha etkin kullanılması bakımından gerekli olduğu,

Belirtilerek;

Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan GES ve RES inşaatları hariç olmak üzere, lisanslı veya lisanssız ayrımı olmadan yalnızca özel nitelikteki GES ve RES inşaat işlerinde;

• GES inşaatları için 12.05.2023 ve RES inşaatları için de 11.03.2025 tarihinden itibaren (ancak her hâlükârda inşaat fiilen tamamlanmadan önce) düzenlenmiş olmak kaydıyla; inşaata başlanmadan evvel veya ruhsatsız başlanmış olmakla birlikte inşaatın devamı esnasında alınan ilk yapı ruhsatları ile inşaatın devamı esnasında alınan yenileme ya da tadilat ruhsatları kapsamında yürütülerek tamamlanan inşaat işlerinde, söz konusu ruhsatlarda yer alan toplam yapı inşaat alanının, imar mevzuatındaki yeni alan tanımları ve hesaplama usullerine uygun olduğunun kabul edileceği ve asgari işçilik araştırma işlemlerinin, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmeksizin, geçerli ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle ilgili SGK müdürlüklerince sonuçlandırılacağı,
• GES inşaatları için 12.05.2023 ve RES inşaatları için 11.03.2025 tarihlerinden önce düzenlenmiş ilk yapı ruhsatları kapsamında yürütülen ve inşaatın devamı esnasında imar mevzuatındaki yeni alan tanımlarına uygun (bu tarihler ve sonrasında düzenlenmiş) geçerli bir yenileme veya tadilat ruhsatı alınmayan inşaatlara ait dosyalar, doğrudan ilgili SGK müdürlüklerince sonuçlandırılamayacağından, inşaat maliyetinin tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edileceği ve düzenlenecek olan raporlarda, mevcut ruhsatta yer alan eksik veya sınırlı alan verilerine bağlı kalınmaksızın, asgari işçilik hesabına esas maliyet bedelinin tesisin teknik bütünlüğü dikkate alınarak tespit edileceği,
• Yapı ruhsatı bulunmaksızın yapımı tamamlanan, ancak daha sonra ilgili idarelerce ruhsatlandırılan GES ve RES inşaatlarında, asgari işçilik araştırmasının ilgili SGK müdürlüğü tarafından yapılabilmesi için;
• Yapı ruhsatının GES inşaatları için 12.05.2023 ve RES inşaatları için ise 11.03.2025 tarihleri ve sonrasında düzenlenmiş olması,

• Asgari işçilik hesabında esas alınacak yıl için ilgili yapı sınıf ve grubuna ait yapı yaklaşık birim maliyet bedelinin yayımlanmış olması,

koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği,

• Bu iki koşulun birlikte sağlanması halinde SGK müdürlüklerince yapılacak olan asgari işçilik araştırma işleminin, ruhsatın inşaatın tamamlandığı tarihten sonra alındığı üzerinde durulmaksızın ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle sonuçlandırılacağı,

• Koşullardan herhangi birinin veya her ikisinin birlikte sağlanmaması durumunda ise asgari işçilik araştırmasına esas maliyet tespitinin Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından yapılacağı,
• Tesisin teknik bütünlüğü esas olduğundan hesaplama ve belge düzenleme süreçlerinde yalnızca sınırlı alanlar (şalt sahası, trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi, zemin işleri gibi) dikkate alınarak maliyet bedelinin eksik hesaplanmasına sebebiyet verecek şekilde parçalı işlem tesis edilmeyeceği,
• Sözleşme bedeli ile mukayese işleminde, ruhsat verilerine dayalı maliyet tespit usulü gereği SGK müdürlüklerince hesaplanan veya Sosyal Güvenlik Denetmenlerince düzenlenen raporla tespit edilen maliyet bedelinin varsa sözleşme bedeli ile mukayese edileceği ve yüksek olan tutarın araştırmaya esas maliyet bedeli olarak dikkate alınacağı,
• Düzenlenecek ilişiksizlik belgelerinde yer alan yüzölçümü bilgisi, yapı ruhsatındaki toplam yapı inşaat alanı verisi ile birebir aynı olacağı,
• İşverenlerin ilgili idareler nezdinde yürüttükleri yapı kullanma izin belgesi işlemlerinde herhangi bir tereddüt veya mağduriyet yaşanmaması adına, SGK müdürlüklerince düzenlenecek ilişiksizlik belgelerine "sadece trafo alanı veya gibi tesisin bütünlüğünü dikkate alınmıştır" "panel alanları hariç tutulmuştur" şeklinde parçalayan ve belgenin kapsamını daraltan herhangi bir sınırlayıcı ifade veya açıklama eklenmeyeceği,
• Genel yazının yayımı tarihi olan 20.04.2026 itibarıyla, fark prim borcu idari aşamada kesinleşmiş olan dosyalar hakkında yeniden değerlendirme işlemi yapılmayacağı, buna karşın, denetim raporu düzenlenmiş veya ilgili ünite tarafından asgari işçilik araştırması yapılmış olmasına rağmen, fark prim borcu henüz idari aşamada kesinleşmemiş olan dosyalarda asgari işçilik maliyetinin yukarıda açıklanan usul ve esaslara aykırı olarak hesaplandığı anlaşılanlar için yeniden asgari işçilik hesabı yapılacağı,

• 20.04.2026 tarihi itibarıyla maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmiş olmakla birlikte henüz raporu düzenlenmemiş olan dosyalarda; maliyet tespiti ruhsatlara göre gerçekleştirilecek olması durumunda, maliyet tespitine yönelik denetim faaliyetinin sonlandırılacağı, ancak, denetim sürecinde kayıt ve belge ibraz yükümlülüğüne uyulmaması veya Kanun'a aykırı başkaca hususların tespiti halinde, bu durumla ilgili SGK denetmeni tarafından ayrıca rapor düzenleneceği,

Belirtilmiştir.

20.04.2026 Tarihli SGK Genel Yazısı