Vergi Bülteni 2026/07

Yeni Gelir İdaresi Özelgeleri (2026.1)

Özet

Vergi uygulamalarıyla ilgili olarak son dönemde verilen bazı özelgeler.

Kapsam

1. Kurumlar Vergisi Kanunu

Teknopark kazancı istisnası uygulaması kapsamında, belirlenen alanlara yapılan yatırımlarda kalma süresine ilişkin bir süre sınırı var mıdır?

26.11.2025 tarihli özelge)

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun ek 3. maddesi hükmü gereği, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancın 2.000.000 Türk lirası ve üzerinde olması halinde, söz konusu tutarın yüzde üçünün pasifte geçici bir hesaba aktarılması, bu tutarın geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması gerekmektedir.  

Sermaye olarak konulan tutarların, kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren firmalarda kalma süresine ilişkin bir sınır bulunmadığı gibi, aynı kuluçka firmasına belirlenen şartlar dahilinde birden fazla yıl sermaye konulması da mümkündür.

Aktifte kayıtlı iki adet gayrimenkulün bankaya olan borca karşılık devredilmesi durumunda istisna ve enflasyon düzeltmesi uygulaması nasıl olmalıdır?

(13.11.2025 tarihli özelge)

Aktifte yer alan iki adet gayrimenkulün, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-f maddesinde belirtilen şartlar çerçevesinde, banka kredi borçlarına karşılık olarak bankaya devredilmesi işlemlerinin her birinin ayrı bir satış işlemi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kârlı olarak satılan taşınmazın satış hasılatının borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden kazancın tamamı kurumlar vergisinden istisnadır.

Zararlı olarak satılan taşınmazın satış hasılatının borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden zararın ise kurum kazancından indirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, anılan madde kapsamında oluşan ve indirimi mümkün olmayan zarar tutarının kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınması gerekmektedir.

Özel fonların ayrılmasına kaynak teşkil eden iktisadi kıymetlerin, parasal ya da parasal olmayan kıymet olma durumuna göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulup tutulmayacağı belirlenmekte olup, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5. maddesinin (1/j) bendi uyarınca bilançonun pasifinde oluşturulan fon hesabının, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 16. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da belirtildiği üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulması ve bilançoda düzeltilmiş değeriyle yer alması gerekmektedir.

Bu çerçevede, sat-kirala-geri al yöntemiyle bankaya devredilen ve daha sonra kira süresinin sonunda tekrar aktife giren söz konusu gayrimenkulünüzden kaynaklı olarak, Kurumlar Vergi Kanunu’nun 5. maddesinin (1/j) bendi kapsamında pasifte bulunan özel fon hesabının enflasyon düzeltilmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan düzeltme farklarının, söz konusu varlık için ayrılacak amortismanlara itfa edilmesi halinde, düzeltmeden kaynaklı farklar işletmeden çekilmiş sayılmayacaktır.

Ancak, pasifte bulunan söz konusu özel fon hesabının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan düzeltme farklarının gayrimenkulün satışa konu edilerek kapatılması halinde, söz konusu farklar işletmeden çekilmiş sayılacağından, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulacaktır.

Yurt dışı mukimi firmanın Türkiye şubesinin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun devir hükümleri çerçevesinde anonim veya limited şirkete dönüşmesi mümkün müdür?

(27.11.2025 tarihli özelge)

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19 ve 20. maddeleri kapsamında, bir işlemin devir olarak değerlendirilmesi için, infisah eden kurumun kanuni veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması şarttır. Bağlı olunan ana merkezin aldığı karar doğrultusunda, şubenin tür değişikliği yoluyla anonim veya limited şirkete dönüşmesi işleminin, anılan Kanun hükümleri çerçevesinde devir olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Sonradan yapılan giderlerle, binek oto gider kısıtlamasına esas değerin aşılması durumunda, gider kısıtlaması nasıl yapılacaktır?

(25.11.2025 tarihli özelge)

İşletme aktifine kayıtlı otomobil, kamyon, minibüs, midibüs, yük arabaları, özel amaçlı olarak kullanılan araçlar ve benzeri araçlara ait lastiklerin, kayıtlardaki değerinin (yeni satın alınan araçlarda hazır olanlar hariç) faydalı ömrü 2 yıl ve normal amortisman oranı %50 olarak dikkate alınmak suretiyle amortisman yoluyla itfa edilmesi gerekmektedir. Ancak, ticari amaçla kullanılan araçlar için iktisap edilen lastiklerin, faaliyet gösterilen sektörün çalışma şartları gereği tahsis edildiği hizmette kullanılmaya hazır hale geldiği tarih itibarıyla faydalı ömrünün bir yıldan daha az olması halinde, lastik bedelinin kayıtlara doğrudan gider olarak intikal ettirilmesi mümkündür.

İlk iktisap bedeli Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinde belirtilen tutarı aşmayan binek otomobillerin maliyet bedelinin sonradan yapılan giderler nedeniyle söz konusu tutarı aşması durumunda, binek otomobillere ilişkin gider olarak dikkate alınabilecek amortismana esas bedelin tespitinde, binek otomobilin iktisap edildiği tarihte yürürlükte olan tutarın dikkate alınması gerekmektedir.

Kısmı bölünme suretiyle yeni kurulan şirket, vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi uygulamasından yararlanabilir mi?

(19.12.2025 tarih ve 1692392 sayılı özelge)

Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 121. maddesinde yer alan indirim hükmünden faydalanılabilmesi için, kısmi bölünme yoluyla kurulan kurumun en az 3 yıldır (beyannamenin ait olduğu yıl ve önceki iki yıl) faaliyette bulunuyor olması ve indirim hakkı için diğer tüm şartların da sağlanması gerekmektedir.

TUGS’a kayıtlı geminin navlun taşımacılığı kapsamında kiralanmasından elde edilen kazanç kurumlar vergisinden müstesna mıdır?

(09.09.2025 tarih ve 1130488 sayılı özelge)

Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olan gemilerin “Zaman Esaslı Kira Sözleşmesine” göre bir başka şirkete devredilmesi (kiralanması), time charter işletmeciliği kapsamında gemi işletme faaliyeti olarak değerlendirileceğinden, söz konusu istisnadan yararlanılması mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan, zamana ve yüke bağlı kiralama taahhüdünü içeren “Zaman Esaslı Kira Sözleşmesi” kapsamındaki faaliyetler “Time-Charter İşletmeciliği” olarak değerlendirileceğinden, 2007/13033 sayılı BKK eki (I) sayılı listenin “B) DİĞER MAL VE HİZMETLER” bölümünün 15 inci sırası kapsamında kabul edilmesi mümkün olmayan söz konusu faaliyete ilişkin bedelin tamamı üzerinden genel oranda (10/7/2023 tarihinden önce %18, bu tarih itibarıyla %20 oranında) KDV hesaplanması gerekmektedir.

Ana faaliyet konusu yurt içi ve uluslararası hava yolu ile yük ve yolcu taşımacılığı hizmeti olan şirkete, elektronik ticaret kapsamında yapılan ödemelerden tevkifat yapılması gerekir mi?

(26.11.2025 tarihli özelge)

Ana faaliyet konusu yurt içi ve uluslararası hava yolu ile yük ve yolcu taşımacılığı hizmeti olan şirket tarafından bilet satışlarının doğrudan acentelere yapıldığı, nihai tüketicilere satışın ise acenteler tarafından yapıldığı durumda, acentelere herhangi bir aracı olmaksızın doğrudan yapılan mal ve hizmet satışlarına ilişkin olarak şirkete yapılan ödemelerden, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında tevkifat yapılmaması gerekmektedir.

Elektronik ticarete ilişkin ödemelerde seyahat acentelerinin vergi tevkifatı yapma yükümlülüğü var mıdır?

(26.11.2025 tarihli özelge)

Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununda tanımlanan seyahat acentası belgesine sahip olan Şirketin, Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında aracı hizmet sağlayıcı olarak yaptığı ödemeler üzerinden 330 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.

İngiltere’de bulunan firmaya pazar ve müşteri araştırması ile ilgili yapılan ödemeler Türkiye’de vergilendirilir mi?

(18.12.2025 tarih ve 411751 sayılı özelge)

Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirme

İngiltere mukimi firmadan alınan pazar araştırması ve danışmanlık hizmeti karşılığında yapılan serbest meslek kazancı niteliğindeki ödemelerden, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde %20 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılması ve muhtasar beyannameyle beyan edilmesi gerekmektedir.

ÇVÖ Anlaşması kapsamında değerlendirme

İngiltere mukimi firmadan alınan müşteri pazar araştırması ve danışmanlık hizmetleri serbest meslek kazancı niteliğinde olduğundan, alınan hizmetlerin Anlaşmanın 14. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

İngiltere mukimi firmanın söz konusu hizmetleri Türkiye’de bir işyerine sahip olmadan icra etmesi ve bu hizmetin Türkiye’de icra edildiği sürelerin herhangi bir kesintisiz 12 aylık dönemde toplam 183 günü aşmadığı durumlarda, İngiltere’de mukim firmanın elde ettiği geliri Türkiye’nin vergileme hakkı bulunmamaktadır. Söz konusu hizmetin Türkiye’de icra edilmesi durumunda ise Türkiye’de bulunan işyerine atfedilebilen gelir ya da Türkiye’de bulunulan sürede icra edilen faaliyetlere atfedilebilen gelir ile sınırlı olmak kaydıyla Türkiye’nin de bu gelirleri iç mevzuat hükümlerine göre vergilendirme hakkı bulunmaktadır.

Anlaşma hükümlerinin iç mevzuata göre değişiklik getirdiği durumlarda, anlaşma hükümlerinden yararlanabilmek için söz konusu İngiltere firmasının İngiltere’de tam mükellef olduğunun ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede vergilendirildiğinin İngiliz yetkili makamlarından alınacak bir belge ile kanıtlanması ve bu belgenin aslı ile birlikte Türkçe tercümesinin Noterce veya İngiltere’deki Türk Konsolosluklarınca tasdik edilen birer örneğinin vergi sorumlularına veya ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.

Kapsamında fabrika binası inşası ve bununla bağlantılı demiryolu işi olan yıllara sari inşaat işinde uygulanacak stopaj oranı nedir?

(17.12.2025 tarih ve 741328 sayılı özelge)

İnşaat ve onarım işlerinde işin yıllara sari olup olmayacağı, işe başlama ve işin bitirilmesinin farklı takvim yıllarında vuku bulup bulmadığının tespiti ile mümkün olabilmektedir. İşin bitim tarihi olarak ise geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabul tutanağının onay tarihi, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin esas alınması gerekmektedir.

Ayrıca müteahhitlerce işin tamamen veya kısmen taşeronlara yaptırılması halinde, taşeronların Gelir Vergisi Kanunu’nun 42. madde kapsamındaki durumları, taahhüt ettikleri kısmın mahiyet itibarıyla inşaat ve onarım işi kapsamında olup olmadığı ve süre olarak yıllara sirayet edip etmediğine göre tespit edilecektir.

Özelge talep formu eki yapım işine ait sözleşmeden, söz konusu yapım işinin fabrika inşası ve bununla bağlantılı demiryolu işleri, demiryolu makasları elektrifikasyonu ve elektromekanik işleriyle ilgili olduğu anlaşılmaktadır.

Yüzde 1 oranında vergi tevkifatının demiryolu hattı, tramvay, füniküler, monoray, metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri inşaat ve onarım işleri dolayısıyla bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedelleri için belirlendiği dikkate alındığında, söz konusu yapım işine ait sözleşmeye istinaden yapılacak olan fabrika ve bununla bağlantılı demiryolu işlerinin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün bulunmayıp, ödenen hak ediş tutarları üzerinden %5 oranında vergi kesintisi yapılması gerekmektedir.

2. Katma Değer Vergisi Kanunu

Yurt dışı mukimi firmanın Türkiye şubesinin anonim veya limited şirkete dönüşmesi devir olarak değerlendirilip, bu çerçevede yapılan teslimler KDV’den müstesna tutulabilir mi?

(27.11.2025 tarihli özelge)

Yurt dışı şirketin Türkiye şubesinin tür değişikliği yoluyla anonim veya limited şirkete dönüşme işleminin, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19 ve 20. maddeleri kapsamında devir olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, bu tür değişikliği işleminin Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-c maddesi gereğince katma değer vergisinden istisna tutulması mümkün bulunmamaktadır.

3. Damga Vergisi Kanunu

Hazine adına kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılacak yatırıma ilişkin tapuda yapılacak üst hakkı tesisi işlemi için harç istisnası uygulanabilir mi?

(04.08.2025 tarih ve 428334 sayılı özelge)

Harçlar Kanunu’nun 59. maddesinde tapu harcından müstesna tutulan işlemler bentler halinde sayılmış olup, söz konusu maddede yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılacak işlemlere yönelik tapu harcı istisnası bulunmamaktadır.

Aynı Kanun’un 123. maddesinin beşinci fıkrasında ise Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak Yatırım Teşvik Belgesi sahibi yatırımcılarla bu malların üreticileri ve tedarikçileri arasında düzenlenen kâğıtlar, münhasıran yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırıma yönelik gayri maddi hakların kiralanması ve satın alınmasına ilişkin düzenlenen kâğıtlar, belge kapsamında sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kâğıtlar ile söz konusu yatırımlara yönelik danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kâğıtlarla ilgili işlemler bu Kanun’da yazılı harçlardan müstesna tutulmuştur.

Söz konusu fıkra hükmünde, yatırım teşvik belgesi kapsamında sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kâğıtlar harçlardan müstesna tutulmuş olup, bu süreç öncesinde yapılacak ayni hak tesisi işlemlerinin tapu harcından istisna olacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

Bu çerçevede, Hazine adına kayıtlı taşınmazlar üzerinde yapılacak yatırıma ilişkin olarak yatırımcı şirket adına tapuda yapılacak irtifak (üst) hakkı tesisi işlemine tapu harcı istisnası uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

İhracata ilişkin düzenlenen temsilcilik sözleşmesi damga vergisinden istisna tutulabilir mi?

(29.12.2025 tarih ve 163921 sayılı özelge)

Yurt dışında bulunan şirkete, sözleşme konusu ürünlerin ilgili ülkede satılması için temsilcilik yetkisi verilmesine ilişkin olarak düzenlenen ‘‘Temsilcilik Sözleşmesi’’ başlıklı kâğıdın, Damga Vergisi Kanunu’nun ek 2. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmayıp, ihtiva ettiği tutar üzerinden nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Yukarıda özetlenen özelgeler ile diğer çok sayıda özelgenin tam metnine www.gelirler.gov.tr internet adresinin mevzuat bölümünden ulaşabilirsiniz

Bize ulaşın

PwC bülten ve bilgilendirme gönderimlerini almak ve daha fazla bilgi edinmek için bize ulaşın.

İletişim

Recep Bıyık

Recep Bıyık

Mevzuat Eğitim ve Araştırma Başkanı, PwC Türkiye

Bizi takip edin