591 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere, kullandıkları taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışacak veya taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirilen “Taksi Mali Cihazlar”ın temel teknik ve fonksiyonel özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanan Taksi Mali Cihaz Teknik Kılavuzu dijital.gib.gov.tr ve ynokc.gib.gov.tr adreslerinde yayımlanmıştır.
Bu kapsamda kılavuzun içeriği asağıda ki gibi özetlenmiştir.
Taksi Mali Cihazların Temel Teknik Özellikleri:
- Taksi hizmetlerinde, taksimetre açılışı ile eş zamanlı olarak Taksi Mali Cihazın işleme başlaması ve ücret hesaplandığında işlemin sonlandırılması esastır. Bu cihazların EFT-POS özellikli, PCI PTS sertifikalı ve bu sertifikanın cihazın marka/modeli adına alınmış olması gerekmektedir.
1. İşletim Sistemi
- Taksi Mali Cihaz Merkezi Yönetim Sistemini’ne veri gönderilmesi, uzaktan yönetim, şifreleme, Input/Output, fiş, e-belge düzenleme vb. işlemleri aynı anda çoklu işlem (multiprocess) özelliği ile yapabilmelidir.
2. Veri tabanı
- Veri kaydetme, düzenleme, sorgulama ve raporlama yapılabilmeli.
- Yolculuk ücretleri (köprü, otoyol vb.) detaylı analiz edilebilecek şekilde kayıt altına alınabilmeli.
- Veritabanından sorgulanan sonuçlar, Gelir İdaresi Başkanlığı Mesajlaşma Protokolü dokümanı formatına uygun mesaj olarak gönderilebilmeli.
- İndeksleme özelliği olmalı.
- e-Belge düzenleyen TMC’lerin verisi Taksi Mali Cihaz Merkezi Yönetim Sistemi üzerinde tutulmalı.
3. Olay Kayıt Özelliği
- Olay kayıtları cihazda güvenli şekilde tutulmalı ve GİB’e gönderilebilmeli
- Kayıtlar doğru zaman bilgisiyle alınmalı (NTP ile senkronize) ve bütünlüğü korunmalı
- Olaylar günlük özetlerle birlikte saklanmalı ve GİB’e iletilebilmeli
- En az 90 gün geriye dönük olay kaydı tutulmalı
Taksi Mali Cihazların Fonksiyonel Özellikleri
1. Kimlik Doğrulama
- Taksi Mali Cihaz’ların, ilk yapılandırması (cihazın mükellefe satışı, mükellef bilgilerinin cihaza kaydı vb. işlemler), gerektiğinde devre dışı bırakılması gibi hizmetler sadece Taksi Mali Cihaz yetkili servislerince yapılacaktır.
2. Taksi Mali Cihaz Merkezi Yönetim Sistemi
- Taksi Mali Cihaz üreticileri; fiş, e-Belge ve rapor verilerini güvenli şekilde toplayan, saklayan, işleyen ve GİB’e anlık/periyodik ileten Taksi Mali Cihaz Merkezi Yönetim Sistemini sistemini kurmakla yükümlüdür.
Mali Belgeler
Taksi Mali Cihazlar (TMC), “Fiş Düzenleyen Taksi Mali Cihazlar” ve “e-Belge Düzenleyen Taksi Mali Cihazlar” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu cihazlar, türlerine göre uygun şekilde düzenlenmelidir.
- e-Belgeler, Taksi Mali Cihaz Merkezi Yönetim Sistemi (TMC MYS) ve özel entegratörler üzerinden kayıt edilerek saklanır.
- Tüm mali işlemler anlık olarak e-Belge’ye dönüştürülmeli ve muhatabına iletilmelidir.
- e-Belge süreçlerinde sorumluluk, Taksi Mali Cihaz üreticisi ve özel entegratör arasında ortaktır.
- e-Belgeler, ödeme türü ve ödeme detaylarını içermelidir; kartlı ödemelerde slip bilgileri de yer almalıdır.
- Müşteri talep ederse e-Belgenin çıktısı alınarak verilebilmelidir.
- e-Belgeler, değiştirilemez ve silinemez şekilde mevzuatta belirtilen süre boyunca saklanmalıdır.
- Veri tutarsızlığı tespit edilmesi durumunda, en geç 6 saat içinde GİB’e bildirim yapılmalıdır.
- Verilere erişim yalnızca yetkili kişilerle sınırlı olmalı ve tüm işlemler log kayıtları tutulmalı.
- e-Belge, fiş ve mali raporlar GİB tarafından belirlenen teknik formatlara göre düzenlenmelidir.
Taksi Mali Cihazlar ile TMC MYS ve GİB arasındaki iletişim
- TMC üreticileri, TMC’lerin mükellefin NACE koduna uygun olarak GİB tarafından belirlenen KDV oranları ile çalışmasını sağlayacak altyapıyı kurmak zorundadır. GİB tarafından KDV oranları değiştirildiğinde ya da yeni bir vergi tanımlandığında TMC’ler otomatik olarak oranları güncellemek ve güncellenen oranlar ile işlem yapmak zorundadırlar.
- TMC üreticileri, mükelleflerin cihaz kullanma uygunluğunu ve aktif mükellef olup olmadıklarını GİB altyapısı üzerinden sorgulayarak işlem yapmak zorundadır ve yetkili servisler tarafından yapılan kayıt işlemlerinden sorumludur.
- TMC’lerin GİB’e kaydı, satışı, kullanıma açılması (aktivasyon), devri, geçici olarak kapatılması, banka uygulamasına göre aktif/pasif duruma alınması, mükellefiyet sona erdiğinde “terk kapalı” durumuna getirilmesi ve hurdaya ayrılması gibi tüm süreçler belirlenen kurallar çerçevesinde yönetilir.
Söz konusu duyuru ile ilgili detaylara aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.
https://ynokc.gib.gov.tr/
https://ynokc.gib.gov.tr/Home/DuyuruDetay/11142
https://ynokc.gib.gov.tr/UploadedFiles/Files/tmc_teknik_kilavuz_17042026.pdf