Transfer Fiyatlandırması Uyuşmazlıklarının Çözümü

Transfer fiyatlandırması şirketlerin gündeminde vergisel açıdan önemli risk unsurlarından biri olarak ilk sıralarda yer almaktadır. Benzer şekilde, bu konu Mali İdarelerin yıllık denetim planlarının önemli bir parçasıdır. Ayrıca, transfer fiyatlandırması mevzuatına sahip ülkelerin birçoğu bu konuda uzmanlaşmış inceleme elemanlarından oluşan özel transfer fiyatlandırması ekiplerine sahiptir.

Ülkemizde de transfer fiyatlandırmasının vergi incelemelerinin en önemli konusu haline geleceği daha önce Maliye Bakanlığı’nın üst düzey bürokratları tarafından birçok kez dile getirilmiştir. Bu çerçevede, yukarıda belirtilen gelişmeler takip edilmiş ve Temmuz 2011’de kurulan Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı ile vergi incelemeleri tek çatı altında toplanmış ve söz konusu Başkanlık bünyesinde “Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması, Yurt Dışı Kazançlar” grup başkanlığı oluşturularak transfer fiyatlandırması konusunda uzman inceleme elemanları yerleştirilmiştir.

Bu gelişme ile birlikte, Maliye Bakanlığı altında transfer fiyatlandırması alanında iki ayrı birim ortaya çıkmıştır. Yeni yapıya göre Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesindeki Transfer Fiyatlandırması ve Değerlendirilmesi Müdürlüğünün mükelleflerin yıllık belgelendirme yükümlülüklerini takip ederek yapacağı “risk analizi” doğrultusunda Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı’nın spesifik transfer fiyatlandırması ekibine incelenecek mükelleflerin tespiti açısından destek olacağı düşünülmektedir.

Dolayısıyla, daha önce yıllık denetim planları çerçevesinde belirli sektörlere odaklanan vergi incelemelerinin, giderek artan şekilde risk analizine dayalı hale geleceği ve herhangi bir sektörle sınırlı kalmaksızın incelemelerin aşağıdaki konularda yoğunlaşacağı beklenmektedir:

  • Sürekli zarar etme durumu,
  • Yönetim hizmetleri adı altında gelen faturalar,
  • Sene sonu kâr düzeltimleri,
  • Gayri maddi hak ödemeleri.

PwC transfer fiyatlandırması ekibi şirketinizin yıllık dokümantasyon yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve ilişkili işlemlerinizde ortaya çıkabilecek risklerin tespit edilmesine ilişkin olarak verdiğimiz hizmetlerle, olası bir vergi ihtilafına karşı proaktif bir şekilde yanınızda yer almaktadır.

Öte yandan ekibimiz, şirketinizin transfer fiyatlandırması ile ilgili olarak bir vergi uyuşmazlığının doğması durumunda uyuşmazlığın tüm safhalarında destek sağlamaktadır;

  • “Vergi incelemeleri sırasında” ihtilaf konusu ilişkili işlemlerin ve şirketin bu konudaki mevcut dokümantasyonunun gözden geçirilmesi, hukuki ve teknik destek sağlanması, inceleme elemanları ile görüşmeler yapılması, düzenlenen tutanakların gözden geçirilmesi ve imzalanması esnasında yönlendirici destek sağlanması
  • “Vergi incelemeleri sonrasında” inceleme raporunun mevzuat ve uygulama açısından incelenmesi ve şirketin bu aşamada belirleyeceği hareket planının oluşturulması konusunda tavsiyelerde bulunulması, karar verildiği takdirde uzlaşmalarda şirkete destek olunması
  • “Dava aşamasında” dava dilekçelerine esas argümanların belirlenmesi, emsal kararların taranması, duruşmalarda mali müşavir sıfatıyla şirket yetkilileri ile birlikte açıklamalarda bulunulması

Karşılıklı Anlaşma Usulü

Türkiye’nin bugüne kadar akdettiği Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının (ÇVÖA) tamamında “Karşılıklı Anlaşma Usulü”ne ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Karşılıklı Anlaşma Usulü, ÇVÖA’lar için temel referans niteliğindeki OECD Model Vergi Anlaşmasına benzer şekilde genellikle anlaşmaların 25 inci maddesinde hüküm altına alınmıştır.

ÇVÖA’larda yer alan hükümlerin taraf devletlerin ilgili vergi idarelerince uygulanması sırasında zaman zaman hatalı işlemler, hatalı yorumlar veya ilgili anlaşma hükümlerinin dikkate alınmaması gibi durumlar ortaya çıkabilmektedir.

Bu tür durumlarla karşılaşan ve sorunlarını ilgili idare nezdinde çözemeyen mükellefler için ulusal çözüm yollarına (yargı, uzlaşma gibi) başvurma olanağı her zaman mevcuttur. Bununla birlikte, ÇVÖA kapsamında yer alan Karşılıklı Anlaşma Usulü’ne ilişkin madde hükümleri söz konusu mükellefler açısından ilave bir çözüm yoludur. Bu usul, mükelleflerin karşılaştıkları durumları, olayın mahiyetine göre mukim oldukları veya vatandaşı oldukları devletin yetkili makamlarına iletme imkanı vermektedir.

Mükelleflerin, Karşılıklı Anlaşma Usulü kapsamında ilgili ÇVÖA hükümlerine aykırı olarak vergilendirildiklerini iddia ettikleri durumlar arasında, ilişkili şirketler arasındaki işlemlerde uygulanan transfer fiyatlarının akit devletlerin ilgili vergi idarelerinden biri tarafından düzeltilmesi ve bunun sonucunda diğer akit devletin vergi idaresince yapılması gereken karşı düzeltmeler de bulunmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu transfer fiyatı düzeltmesinin çifte vergilendirme ile sonuçlanmasını önlemek amacıyla Karşılıklı Anlaşma Usulü’nün mevcut ÇVÖA kapsamında etkin ve hızlı bir şekilde kullanılması önem arz etmektedir.

Bu bağlamda ekibimiz, vergi uyuşmazlıklarının çözümünde kazandığı bilgi birikimi ve Karşılıklı Anlaşma Usulü konusunda yürüttüğü uygulamalardan edindiği tecrübeyle bu çözüm yolunun etkin bir şekilde kullanılmasında şirketinize gereken desteği en iyi şekilde verecektir.